ΑΛΕΞΗΣ ΜΙΝΩΤΗΣ Από την αυθεντική συλλογή παλαιών εγγράφων τού Philip Henslow για το ελισαβετιανό θέατρο, μαθαίνουμε πως το φροντιστήριο ενός θεάτρου της εποχής εκείνης περιλάμβανε τα εξής βασικά χρειώδη Σκηνής: “3 δέντρα, 3 βράχους, 3 ζώα, 2 τάφους, 2 τελάρα (κουίντες), 2 κωδωνοστάσια (με αρμονικό σύστημα), 1 κλουβί, 1 κρεβάτι,…
ΑΓΓΕΛΟΣ ΤΕΡΖΑΚΗΣ Έχουμε ξεπεράσει –ή ελπίζουμε να έχουμε ξεπεράσει– τον καιρό όπου κάθε μεγάλο έργο τού Σαίξπηρ, για να φανεί προσιτό, ευκολονόητο, το περιόριζαν σ’ έναν απλουστευτικό χαρακτηρισμό: ο “Άμλετ” ήταν η τραγωδία της αμφιβολίας, ο “Οθέλλος” η τραγωδία της ζήλιας, ο “Βασιλέας Ληρ” της αγνωμοσύνης. Τον ίδιο εκείνο καιρό,…
ΑΓΓΕΛΟΣ ΤΕΡΖΑΚΗΣ Ο Αισχύλος, γιος του Ευφορίωνος, γεννήθηκε στην Ελευσίνα το 525 ή το 524 π.Χ. Ανήκει δηλαδή στην αδρή εκείνη γενιά των Μαραθωνομάχων και των Σαλαμινομάχων, που θεμελίωσε την αθηναϊκή ηγεμονία και, πέρα απ’ αυτήν, κάτι ευρύτερο κι απώτερο. Την ίδια χρονιά που γεννιόταν ο Αισχύλος, ένας βάρβαρος μονάρχης,…
ΚΩΣΤΑΣ ΓΕΩΡΓΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ Εγραφα παλιότερα πως η «Ορέστεια» του Αισχύλου, όπως ο «Αμλετ» για τους Αγγλους και ο «Φάουστ» για τους Γερμανούς, θα έλεγα και τα «Εξι πρόσωπα ζητούν συγγραφέα» του Πιραντέλο, είναι «ευαγγέλια», «ακτινογραφίες» πολιτισμού για τους λαούς που η γλώσσα τους αξιώθηκε να ιστορήσει τα πάθη και την ανάστασή…
ΑΛΕΞΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ Όταν μια χώρα μάχεται υπέρ βωμών και εστιών, υπάρχουν αισιόδοξοι, και ηττοπαθείς, αλλά φιλοπόλεμοι και αντιμιλιταριστές δεν υπάρχουν. Έτσι στις “Ικέτιδες” και στους “Επτά επί Θήβας” υπάρχουν εκείνοι που πιστεύουν στη νίκη και εκείνοι που φοβούνται την ήττα, αλλά διαίρεση της γνώμης υπέρ και κατά του πολέμου δεν…
GEORGES DEVEREUX* Η ψυχαναλυτική μελέτη των κοινωνικών και πολιτικών φαινομένων επιδιώκει να μεταφράσει υποκειμενικές, ασύνειδες ψυχολογικές διαδικασίες σε αντικειμενικά κοινωνικοπολιτιστικά δεδομένα. Αυτό το πρόβλημα συζητήθηκε καταρχήν από τους ψυχαναλυτές, με όρους παλαιοψυχολογικών θεωρήσεων αναφερομένων στις πηγές του πολιτισμού, σε μιαν εποχή όπου υπήρχαν λίγες σχετικά πληροφορίες για παραδείγματα συγκεκριμένα του…
ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΠΛΑΚΩΤΑΡΗ “I have been half in love with easeful Death” (“To a Nightingale” – John Keats) Γιατί ο θάνατος ασκεί τέτοια γοητεία επάνω μας; Άνθρωποι απλοί κ’ εξελιγμένοι, αναλφάβητοι και διαβασμένοι, στοχαστές, επιστήμονες, φιλόσοφοι στέκονται ανήμποροι μπροστά του. Ο θάνατος μάς κυκλώνει από παντού, είναι ο μέγας θεός που…
CHARLES DULLIN Η σύγχυση ανάμεσα στη σκηνοθεσία, με την πραγματική σημασία τη, και τη σκηνογραφία, που δεν είναι παρά ένα απ’ τα εκφραστικά μέσα που διαθέτει ο σκηνοθέτης, είν’ ένα σφάλμα τόσο διαδεδομένο που ακόμα κι άνθρωποι που πρέπει να ξέρουν από θέατρο, όπως θεατρικοί κριτικοί, ηθοποιοί, διευθυντές θεάτρων, συνηθίζουν…
ΑΓΓΕΛΟΣ ΤΕΡΖΑΚΗΣ Η πρώτη εντύπωση εκείνου που μαθαίνει πως οι ιστορικοί και οι αισθητικοί του θεάτρου κατατάσσουν τον Πιραντέλο ανάμεσα στους συγγραφείς της ρεαλιστικής σχολής, διόλου απίθανο να είναι η έκπληξη. Ρεαλιστής αυτός, που αρνείται την πραγματικότητα! Που αμφισβητεί την αντικειμενική της υπόσταση! Ο ρεαλισμός, αν έχει ένα βάθρο θεωρητικό,…
Γ.Θ. ΒΑΦΟΠΟΥΛΟΣ Είναι απόλυτα βεβαιωμένο, πως κανένας μεγάλος ποιητής δεν έχει βάλει σε τόση δοκιμασία την παγκόσμια συνείδηση, όσο ο Γουίλιαμ Σαίξπηρ. Ούτε ο Όμηρος, ούτε οι Έλληνες τραγικοί, ούτε ο Ντάντε έχουν απασχολήσει τη φιλολογική έρευνα, σε όσην έκταση την έχει απασχολήσει ο ποιητής του Στράτφορντ. Αποτελεί ένα αληθινά…
